Wybór odpowiedniego kartonu ma ogromne znaczenie – wpływa na bezpieczeństwo produktu, koszty transportu, wygodę pakowania i sposób, w jaki przesyłka dociera do odbiorcy. Kartony tekturowe różnią się między sobą konstrukcją, wytrzymałością i przeznaczeniem. W tym poradniku krok po kroku pokazujemy, jak dobrać karton do konkretnego zastosowania, na co zwracać uwagę przy wyborze oraz jak czytać oznaczenia i standardy stosowane w tej branży.
Rodzaje kartonów – przegląd najważniejszych rozwiązań
Na rynku dostępnych jest wiele rodzajów kartonów, ale w praktyce — szczególnie w e-commerce, produkcji i logistyce — większość zastosowań opiera się na kilku podstawowych typach. Zrozumienie ich różnic pozwala szybciej dobrać odpowiednie opakowania tekturowe do realnych potrzeb: wysyłki, magazynowania czy sprzedaży detalicznej.
Kartony z tektury litej
Kartony wykonane z tektury litej mają jednolitą, zwartą strukturę — bez charakterystycznej fali. Są sztywne, estetyczne i dobrze sprawdzają się tam, gdzie liczy się wygląd opakowania lub precyzyjne dopasowanie do produktu.
Kiedy warto je wybrać:
- opakowania produktowe i prezentowe,
- kosmetyki, elektronika drobna, produkty premium,
- opakowania półkowe i marketingowe.
Na co uważać: zazwyczaj gorzej amortyzują wstrząsy niż te wykonane z tektury falistej, dlatego rzadziej wykorzystuje się je jako główne opakowanie transportowe.
Kartony z tektury falistej
To zdecydowanie najpopularniejszy typ wykorzystywany w logistyce i sprzedaży internetowej. Dzięki warstwie falistej dobrze absorbuje uderzenia, jest stosunkowo lekki i może przenosić duże obciążenia — szczególnie w wersjach wielowarstwowych.
Najczęstsze zastosowania:
- wysyłki kurierskie i e-commerce,
- transport zbiorczy,
- magazynowanie produktów,
- zabezpieczanie towarów w łańcuchu dostaw.
W tej kategorii znajdziesz ogromną różnorodność: od lekkich kartonów na drobne przedmioty po bardzo wytrzymałe do ciężkich produktów. W kolejnych rozdziałach omówimy szczegółowo m.in. rodzaje fali i liczbę warstw.
Klapowe, fasonowe i specjalistyczne
Niezależnie od rodzaju tektury, opakowania kartonowe różnią się także konstrukcją — czyli sposobem składania i zamykania. To często równie ważne jak sama wytrzymałość materiału.
Kartony klapowe
Najbardziej uniwersalne i najczęściej spotykane kartony z tektury falistej. Składają się z jednego arkusza i zamykane są klapami od góry i od dołu.
- dobre do wysyłek, magazynowania i transportu zbiorczego,
- łatwe w przechowywaniu i stosunkowo tanie.
Kartony fasonowe
Wykrojone i składane bez użycia taśmy, często zamykane „na zatrzask”.
- popularne w e-commerce,
- estetyczne i szybkie w pakowaniu,
- dobre do produktów wymagających dopasowania.
Specjalistyczne
Projektowane pod konkretne zastosowania.
- pudła i pudełka archiwizacyjne i dokumentowe,
- opakowania wysyłkowe dopasowane do paczkomatów,
- opakowania do produktów delikatnych lub o nietypowych kształtach.
W praktyce wybór to zawsze połączenie dwóch decyzji: rodzaju tektury (np. z tektury falistej czy litej) oraz konstrukcji samego opakowania. W kolejnych częściach poradnika przyjrzymy się bliżej budowie tektury falistej i temu, jak jej parametry wpływają na realną wytrzymałość opakowania.
Czytaj też: Szkolenia dla e-commerce: droga do sukcesu?
Rodzaje tektury falistej – co oznaczają fale?
Kartony z tektury falistej swoją wytrzymałość zawdzięczają charakterystycznej budowie. Kluczową rolę odgrywa tutaj fala, czyli pofalowana warstwa papieru umieszczona pomiędzy warstwami gładkimi. To właśnie ona odpowiada za odporność na zgniatanie, amortyzację wstrząsów i nośność całego opakowania.
Z punktu widzenia praktycznego użytkownika najważniejsze są dwa elementy: liczba warstw tektury oraz rodzaj zastosowanej fali.
Tektura 3-warstwowa, 5-warstwowa i 7-warstwowa
Najczęściej spotkasz się z trzema podstawowymi wariantami tektury falistej, które różnią się wytrzymałością i przeznaczeniem.
Tektura 3-warstwowa
Składa się z jednej warstwy falistej umieszczonej pomiędzy dwoma warstwami gładkimi. To rozwiązanie lekkie i ekonomiczne.
Sprawdza się przy:
- lekkich i średnio ciężkich produktach,
- wysyłkach jednostkowych,
- krótkich trasach transportowych.
Tektura 5-warstwowa
Posiada dwie warstwy faliste i trzy warstwy gładkie. Zapewnia znacznie większą sztywność i odporność na nacisk.
Najczęściej wybierana do:
- cięższych produktów,
- transportu paletowego,
- magazynowania w stosach.
Tektura 7-warstwowa
Najbardziej wytrzymała, rzadziej spotykana w standardowych zastosowaniach.
Stosowana głównie przy:
- bardzo ciężkich ładunkach,
- długim transporcie,
- wymagających warunkach logistycznych.
Im więcej warstw, tym większa wytrzymałość opakowania tekturowego — ale też wyższa cena i masa opakowania. Dlatego nie zawsze „więcej” oznacza „lepiej”.
Rodzaje fali: A, B, C, E, F
Oprócz liczby warstw istotny jest rodzaj fali, który określa jej wysokość i gęstość. Ma to bezpośredni wpływ na właściwości naszego opakowania.
Fala A
Wysoka i rzadka fala.
- bardzo dobra amortyzacja,
- dobra odporność na zgniatanie,
- grubszy karton.
Fala B
Niższa i gęstsza.
- większa sztywność,
- dobra odporność na przebicia,
- często stosowana w kartonach wysyłkowych.
Fala C
Najbardziej uniwersalna i najczęściej spotykana.
- kompromis między amortyzacją a wytrzymałością,
- szerokie zastosowanie w transporcie i logistyce.
Fala E
Bardzo drobna fala.
- cienkie i estetyczne opakowania,
- dobra jakość druku,
- popularna w e-commerce i opakowaniach produktowych.
Fala F
Jeszcze drobniejsza niż E.
- wysoka estetyka,
- stosowana przy małych, lekkich produktach, które mają ładnie wyglądać na półce w opakowaniu.
W praktyce często łączy się różne rodzaje fal, np. BC lub EB, aby uzyskać określone właściwości wytrzymałościowe.
Jak dobrać karton do zastosowania? Najważniejsze kryteria
Dobór kartonu warto zacząć nie od symboli czy nazw tektury, ale od realnego scenariusza użycia. Inne rozwiązanie sprawdzi się przy lekkiej wysyłce kurierskiej, inne przy magazynowaniu, a jeszcze inne przy transporcie paletowym. Poniżej najważniejsze kryteria, które pomagają dokonać wyboru bez zgadywania i bez przepłacania.
Waga i charakter produktu
Pierwszym i najważniejszym punktem jest sam produkt. Jego waga, kształt oraz podatność na uszkodzenia bezpośrednio wpływają na nasz wybór.
Dla produktów lekkich i odpornych zazwyczaj wystarczą opakowania kartonowe z tektury falistej 3-warstwowej, często z falą E lub B. To popularny wybór w e-commerce przy wysyłce odzieży, akcesoriach czy drobnych elementach.
Przy produktach cięższych lub delikatnych warto sięgnąć po pudła i pudełka 5-warstwowe, które lepiej znoszą nacisk i transport. W takich przypadkach istotna jest nie tylko nośność opakowania, ale także jego zdolność do amortyzowania wstrząsów.
Sposób transportu i użytkowania
To, jak karton będzie używany, jest równie ważne jak to, co znajdzie się w środku.
Przy wysyłkach kurierskich opakowanie musi wytrzymać sortowanie, naciski i częste zmiany położenia. W takich warunkach najlepiej sprawdzają się kartony z tektury falistej o dobrej odporności na zgniatanie, często w konstrukcji klapowej (np. FEFCO 0201).
Jeśli karton ma służyć do transportu zbiorczego lub paletowego, kluczowa staje się jego sztywność i odporność na nacisk od góry. Tutaj częściej wybiera się tekturę 5- lub 7-warstwową.
W przypadku opakowań wielokrotnego użytku warto zwrócić uwagę nie tylko na wytrzymałość, ale także na jakość wykonania i odporność krawędzi na zużycie.
Warunki przechowywania i magazynowania
Jeśli opakowania mają być przechowywane przez dłuższy czas, liczy się nie tylko sama wytrzymałość, ale też odporność na otoczenie. Nie każde opakowanie będzie dobrze zachowywało się w każdych warunkach.
W magazynach o podwyższonej wilgotności standardowa tektura może tracić swoje właściwości. W takich przypadkach warto rozważyć tekturę o wyższej gramaturze lub dodatkowych zabezpieczeniach przed zawilgoceniem.
Przy składowaniu w stosach ważna jest odporność na zgniatanie pionowe. Zbyt słaby karton może się odkształcać, co prowadzi do uszkodzeń produktów i problemów logistycznych.
Dopasowanie do produktu
Częstym błędem jest wybór kartonu „na zapas” — zbyt dużego lub zbyt mocnego. Tymczasem dobrze dobrany karton:
- ogranicza ilość wypełnienia,
- zmniejsza koszty transportu,
- poprawia stabilność przesyłki,
- zmniejsza koszty opakowania.
Opakowanie dopasowane wymiarowo do produktu nie tylko lepiej go zabezpiecza, ale też sprawia, że cały proces pakowania jest szybszy i bardziej przewidywalny.
Oznaczenia, symbole, normy i standardy
Kartony tekturowe bardzo rzadko opisywane są jednym parametrem. W praktyce w jego specyfikacji technicznej pojawia się zestaw oznaczeń, symboli i norm, które razem określają jego właściwości. Ich zrozumienie pozwala uniknąć pomyłek przy zamawianiu i ułatwia porównywanie ofert różnych producentów kartonów.
Poniżej najważniejsze elementy, na które warto zwracać uwagę.
Oznaczenia konstrukcji FEFCO
Jednym z najczęściej spotykanych oznaczeń jest FEFCO, czyli międzynarodowy standard opisujący konstrukcję kartonu.
- FEFCO określa kształt kartonu i sposób jego składania
- nie mówi nic o rodzaju tektury ani jej wytrzymałości
- pozwala jednoznacznie zidentyfikować typ opakowania
Najczęściej spotykane oznaczenia:
- FEFCO 0201 – klasyczny karton klapowy
- FEFCO 0203 – karton klapowy z nakładającymi się klapami
- FEFCO 0427 – karton fasonowy, popularny w e-commerce
- FEFCO 0701 – karton teleskopowy
Ten sam karton FEFCO może występować w wielu wariantach wytrzymałościowych, w zależności od zastosowanej tektury.
Oznaczenia tektury falistej
Drugą kluczową grupą informacji są oznaczenia samej tektury, z której wykonano produkt.
Liczba warstw tektury:
- 3-warstwowa – lekkie i średnie zastosowania
- 5-warstwowa – transport, magazynowanie, cięższe produkty
- 7-warstwowa – bardzo duże obciążenia
Rodzaj fali:
- A – wysoka fala, dobra amortyzacja
- B – sztywna, odporna na przebicia
- C – uniwersalna
- E – cienka, estetyczna
- F – bardzo cienka, wysoka jakość druku
Połączenia fal:
- BC – wysoka wytrzymałość i dobra amortyzacja
- EB – kompromis między sztywnością a estetyką
Gramatura i rodzaj papieru
Gramatura papieru wpływa bezpośrednio na wytrzymałość opakowania, choć nie zawsze jest podawana wprost.
W specyfikacjach technicznych możesz spotkać:
- gramaturę warstw zewnętrznych (linerów),
- gramaturę papieru falistego,
- określenia typu kraft, testliner, recykling.
W praktyce:
- wyższa gramatura = większa odporność,
- papier kraft jest bardziej wytrzymały,
- papier z recyklingu jest bardziej ekologiczny, ale zwykle nieco słabszy.
Normy i standardy wytrzymałościowe
W kartonach tekturowych często stosuje się testy i normy, które pozwalają obiektywnie ocenić ich właściwości.
Najczęściej spotykane:
- BCT (Box Compression Test) – odporność kartonu na zgniatanie pionowe
- ECT (Edge Crush Test) – wytrzymałość krawędzi kartonu
- FCT (Flat Crush Test) – odporność na zgniatanie płaskie
Dla użytkownika praktyczne znaczenie ma to, że:
- wysokie ECT świadczy, że produkt lepiej sprawdzi się w magazynowaniu,
- dobre BCT oznacza, że wyrób nadaje się do składowania w stosach.
Ekologia i standardy środowiskowe
Coraz częściej kartony tekturowe spełniają także określone wymagania środowiskowe.
Możesz spotkać się z oznaczeniami:
- FSC – papier pochodzi z odpowiedzialnie zarządzanych lasów
- recykling / recycled – zawartość makulatury
- symbole przydatności do ponownego przetworzenia
W praktyce kartony z tektury falistej:
- są jednym z najlepiej recyklingowanych opakowań,
- łatwo wpisują się w strategie less waste i e-commerce eco,
- mogą łączyć ekologię z wysoką wytrzymałością.
Znajomość oznaczeń, symboli i norm pozwala podejmować świadome decyzje zakupowe — bez opierania się wyłącznie na „grubości” czy cenie.
Podsumowanie
Teraz, gdy wiesz już, że świat kartonów to coś znacznie więcej niż „pudełko z tektury”, łatwiej spojrzeć na nie jak na narzędzie, a nie koszt. Rodzaje tektury, fale, konstrukcje, normy i oznaczenia przestają być technicznym żargonem, a zaczynają pracować na Twoją korzyść. Dobrze dobrane opakowanie staje się cichym sprzymierzeńcem w codziennym biznesie — zamiast nerwów, uszkodzonych przesyłek i improwizacji w pakowaniu pojawia się ład, porządek i przewidywalność. A to właśnie one, dzień po dniu, robią różnicę w sprawnie działającym e-commerce, magazynie czy firmie produkcyjnej.
Dodaj komentarz